قصه های کودکان چگونه باید باشد
به نام خدایی که در این نزدیکی است .
با صد هزار جلوه کتاب را در چشم ها متجلی کنید . (مقام معظم رهبری )
قصه های کودکان چگونه باید باشد
1) همخوان با احساسات و علاقه آنها باشد .نه مبتنی بر دنیای بزرگسالان .
2) دارای ساخت داستانی مناسب کودکان باشد . انگیزه تعقیب را در کودکان ایجاد کند .
3) طولانی و ملال آور نباشد ، کوتاه باشد .
4) پیچیده و دارای شخصیت های متعدد نباشد .
5) هم خوانی فرهنگی در قصه ها رعایت شود .
6) قصه ها نباید بلافاصله لو برود و کودک تا آخر آن حدس بزند .
7) قصه هایی که تاثیر مثبت داشته باشدند انتخاب شود ، مثل شجاعت ، دوستی به جای دشمنی .
8) حاوی واژگان فراوان نباشد همچنین جذاب باشد .
9) کتاب قصه را کودک بپسندد( طراحی ، نقاشی ،زیبایی ظاهری )
از قصه مهمتر کسی که قصه را می گوید می باشد . تمرین ، تسلط ، دوست داشتن قصه و قصه گویی و شناخت دنیای کودک از ضرورت های کار قصه گویی است
شرایط قصه گو
1) قصه را خوانده باشد و زیر و بم های قصه و فضای مناسب کلامی را بداند .
2) قصه ای که خودمان دوست داریم را بگوئیم کودک از خطوط و چهره قصه گو بی علاقه گی را می فهمد .
3) از فضای قصه بیرون نرود ( قطع قصه ،گفتگو یا خوردن )
4) صبور و با حوصله باشد (شتاب برای تمام کردن ، پاسخ سئوالات دانش آموز ندادن )
5) حرکات قصه گو و صدایش خیلی مهم است .
6) تکیه کلام نا به جا نداشتن .
7) رابطه عاطفی برقرار کردن .
8) لحن و حرکات قصه گو وقتی به پایان قصه نزدیک می شود باید آرامش بخش باشد .
9) قصه گو دارای لکنت زبان نباشد .و تو دماغی صحبت نکند .
10) آراستگی ، ظاهر و لباس قصه گو باید مطلوب باشد .
* قصه های تصویری برای روز و قصه های بدون تصویر برای شب مورد نیاز است .*
از قصه های دنباله دار برای پرورش تخیل و صبوری بچه ها استفاده می شود .
روش های قصه گویی
1) قصه خوانی : جهت واژه آموزی و تشویق کودکان به کتاب و کتاب خوانی تکیه بر متن است و در قصه
گویی تکیه بر حافظه
2) قصه گویی ساده : وقتی قصه را بیان می کنیم نگاهمان ارتباط برقرار می کند ( ارتباط چشمی)
3) قصه گویی همراه با پرده خوانی : همراه با تصویر ، اسلاید ،تابلو یا همراه با کارت مثل نقاشی ،تعزیه
خوانی
4) قصه گویی همرا با تقلید صدا :صدای زیر برای کودکان و زنان و صدای بم برای مردان و بزرگسالان
5) قصه گویی همراه با تقلید کلمات :
الف) تقلید حرکات بدون تغییر صدا یعنی با صدای خودش
ب) تقلید حرکات با صدای حیوانات یا هر چیز مورد نظر
6) قصه گویی همراه بازیگران :
الف) بازیگران آشکار
ب) بازیگران پنهان
یک وقت به صورت نمایش آشکار است . داستان را اجرا می کنیم بازیکنان را یکی یکی معرفی می کنیم
شنگول و منگول ، راوی قصه را بیان می کند بازیگران به نوبت می آیند .
یک وقت بازیگران پنهان ،بازیگران معرفی نمی شوند راوی قصه را می گوید ناگهان از وسط ، مثلا وقتی
گفت : (پدر بزرگ گفت ) نقش آن رااجرا می کند
در پایان از توضیح یا توصیف آن بپرهیزید چون این کار خلاقیت ، تفکر و کشف را از کودکان می گیرد .
نقش و تاثیر قصه در کودکان
1) انتقال مفاهیم : قصه به دلیل کشش و زیبایی و انگیزش کنجکاوی می تواند بسیاری از مفاهیم علمی ،
طبیعی و حتی معنی و مفهوم واژگان را به دنیای کودک منتقل کند ( به روش غیر مستقیم که پر جاذبه تر
و سریع تر می باشد .
2) انتقال ارزشها : مثل راستگویی ، دوستی ،کمک به دیگران .
3) اصلاح رفتار ها : چون در قصه ها همسان سازی و انطباق با قهرمان یا قهرمانان قصه فراهم می شود .
اصلاح رفتار سریع تر و بهتر و طبیعی تر اتفاق می افتد .
4) تقویت خلاقیت : پس از شنیدن داستان خود به داستان گویی می پردازد یا برای اسباب بازی نمایش
می دهد .
5) تقویت حس کنجکاوی : به دلیل زنجیره ای بودن اتفاقات کود را وا می دارند که به تعقیب حوادث بپردازد .
6) زبان آموزی : وقتی پرسش می کنیم پاسخ می دهد با واژگان تازه آشنا می شود پرسش از (نام قصه ،
قهرمان قصه نام ها و اصطلاحات موجود در آن ، واژگان و ضرب المثل ها )
7) تعامل اجتماعی : وقتی قصه تعریف می کند موجب برقراری ارتباط و سخن گفتن می شود خصوصا برای
افراد کم رو و انزوا طلب بسیار کارا و موثر است .
8) پیوند فرهنگی : عامل انتقال میراث فرهنگی و پیوند میان امروز و گذشته اند قصه ها پلی هستند که کودکان امروز به ژرفای گذشته می برند .
9) پرورش قدرت تخیل : با قدرت در داستان دخل و تصرف می کند یا داستانی بر همان مبنا می سازد .
کودکان را با برخی از عناصر داستان آشنا کنید مثل قهرمان یا شخصیت های داستان ، محل ، مکان ، زمان داستان حتی در سالهای پایانی دبستان با اوج داستان ، حوادث و حتی راوی آن .
روش های شعر خوانی برای کودکان
1) روخوانی شعر : از روی کتاب خوانده می شود برای التذاذ .
2) شعر خوانی : از حفظ یا بهره گیری از حافظه در این نوع ارتباط بهتر و صمیمی تر است چون بدون واسطه
است .
3) روش استفاده از نوار : با نوار و موسیقی ، متن از نوار کاست خوانده می شود .
4)روش خواندن جمعی : گروهی از دانش آموزان ، یا گروهی از دانش آموزان همراه با معلم یا همه دانش آموزان همراه با معلم می خوانند .
5) خواندن شعر همراه با دکلمه معلم : دانش آموز ، پدر و مادر و..............با بهره گیری از حرکات سرود را
عرضه می کنند .
6) اجرای شعر به شیوه ی نمایش : این شیوه به ویژه برای قصه های منظوم مناسب تر است
7)خواندن شعر به شیوه ی سرود و ترانه : شعر با صدای خوش بدون موسیقی یا همراه با موسیقی خوانده
می شود ، می توان از چند روش توامان بهره گیری کرد مثلا شعر را با نوار کاست برای کودک عرضه کرد ، در
همان موقع باخط خوش ومناسب شعر را در معرض دید او قرار داد سپس دسته جمعی به خواندن مجدد آن پرداخت . هر چه کودک در جریان شعر خوانی حضور بیش تر داسته باشد بهتر و سریع تر و عمیق تر شعر را
درک ، دریافت و حفظ می کنند .
در کلاس اول شعر پستچی را به صورت نمایش می شود اجرا کرد ، کلاس دوم روباه و زاغ
کتاب خوب سفره نیست ، سجاده است .
تدوین : گروه آموزشی مدیران
شهربانو صبوری
پایدار باشید و قدرتمند