تکنولوزی و گروه های آموزشی ابتدایی

فعالیتها- مصوبات- مسابقات- جشنواره ها- نوآوریها- اخبار

روش تدريس انشا

 بنام خدا

روش تدريس انشا

اعظم غفاری عضو گروه آموزشی استان

 چون شاگردان معمولاً كم به نوشتن مي پردازند توانايي نوشتن ندارند مهم تر اين كه نمي دانند چگونه آغاز كنند ويا موضوع متنوع ومتناسب با سن دانش آموزان ، نحوه ي تصحيح واصلاح انشاء توانايي معلم در هدايت دانش آموز مي باشد .

موضوع انشا انگيزه است وگرايش به نوشتن انگيزشي است كه در پي آن پديد مي آيد منظور از توجه تمركز حواس فراگير  است به روي يك موضوع وناديده گرفتن موقتي مطالب ديگر. ومطالب را زياد آوري باز آوردن اراك گذشته به صحنه ي روشن ذهن است  چنانچه اين يادآؤري بر اساس نظر و طبقه بندي صورت گيرد، گويند كه نويسنده نوشته را سازمان داده است ودر پايان هر از آن جا كه يادگيري عبارت فرايند حل مسئله است چنان چه دانش آموز بتواند با استفاده از روش هاي فوق پاسخ مناسب به مسئله (موضوع) انشا بدهد به خوبي مي تواند از روند حل  مسئله در نوشتن انشا بهره مند شود .

ساعت انشا زمينه مناسبي براي بيان تفكر خلاق است .

تفكر خلاق (عبارتند از دخل وتصرف كردن در صورت هاي ذهني خود يعني آن چه قبلا درك كرده ايم ) به وجود آوردن تصاويربديع وپديده هاي نو با اين توضيح نويسنده معتقد است پس از طراح موضوع ، سوال ها در ارتباط با موضوع طرح شود وبه ترتيب از كلي به جزيي ، آن گاه فرايند نوشتن آغاز مي شود ب اين ترتيب به مرور شاهد تغيير ساختار فكر از قالبي (همگرا ) به پويا( واگرا) خواهيم برد.

1- آموزش فراگيران در زمينه ي طرح ريزي انشا و مشخص كردن رئوس مطالب .

2- آموزش فراگيران در زمينه تفكر در باره موضوع، درك و فهم آن وسپس تحليل وجمع آوري اطلاعات درباره آن.

3- نوشتن پاسخ پرسش هاي كه در رابطه با متن درس مطرح شده است وتمرين جمله سازي.

4- نوشتن چند پاسخ متنوع براي يك سوال وبه كار گيري اصطلاحات وعبارات نو در جمله ها .

5- تعبير وتحليل قطعات خوانده شده يا برگرداندن نظم به نثر.

6- خلاصه كردن داستان وشرح مناظر ، حوادث وقايعي كه درده يا شنيده ايد.

7- نامه نگاري يا نوشتن گزارش به صورت مستقل باشركت در فعاليت روزنامه ديواري مدارس .

ارائه ي روش هاي كاربردي براي بهبود كيفيت آموزش انشا

بزرگترين مشكل تدريس انشا نبود ومعلمان علاقه مند آگاه واهل مطالعه وتحقيق و ماهرانه تدريس است و به دليل وجود همين مسائل است كه همكلاس هاي انشا جاذبه ي لازم را ندارد از اين فاجعه آميزتر اين است كه ساعت انشا را صرف جبران عقب ماندگي هاي فارسي ودستورزبان مي كنند آيا اين كار علتي غير از ناتواني در تدريس انشا دارد؟ 

در حاليكه معلم انشا بايد مانند استاد هنرهاي ديگر چون خط ونقاشي از هنر كافي برخوردار باشد تا بتواند استعداد هاي دانش آموزان را دريابد ونيروي دروني آنان را شكوفا سازد .

 آيا ديده ايد كه معلم نقاشي يا خط يا موسيقي بدون آنكه در اين هنر سر رشته داشته باشد بتواند آن را تدريس كند؟

آن چه مي تواند وضعيت انشا را از اين بحران بيروم آورد عبارتند از تاكيد برنزديكي زبان گفتار ونوشتار را استقبال از نوشته هاي ساده وروال تعيين موضوعاتي در حد فهم وتوانايي دانش آموزان كه خود موجب جلوگيري از نوشتن انشا به وسيله ي والدين دانش آموزان مي شود.[1][1]

- آموزش روش هاي (( چگونه نوشتن )) به جاي اختصاص تمام وقت به خواندن انشا .

- توجه به پرورش تخيل دانش آموزان از طريق موضوعات مناسب .

- سپردن  آموزش اين درس

كارگاه هاي نوشتن به جاي انشا

كلاس به كارگاه هاي شعر ، داستان نويسي ، مقاله نويسي وروزنامه نگاري تقسيم شده است ودانش آموزان به اساس علاقه در يكي از كلاسهاي شركت مي كرده اند و هرگاه معلمي مجزا داشته باشد. در تمام كارگاه ها ابتدا درباره ي درست نوشتن ، عاطفه ، احساس مسئوليت در قبال نوشته وزيبايي كلام وصحبت شده با سپس با توجه به موضوع هر كارگاه كار تخصصي

شروع مي شده است .[2][2]

 

 

شيوه هاي آموزش نگارش در آموزش ابتدايي

هدف از آموزش انشا در ابتدايي

1- مفاهيم قدرت تفكر وتحكم دانش آموز پروزش يابد تا بدون احساس خجالت منظور ومقصود خود را به راحتي در حضور ديگران بيان كند .

2- دانش آموز بتواند احساسات عواطف ، ادراكات ، تخيلات و افكار وعقايد خود را در ايجاد رابطه با ديگران بيان كند و بنويسد .

3- قدرت خلاقيت دانش آموز به مرور ، از تقليد به سوي استقلال فكري رفته وباعث جلب افكار ديگران گردد .

4- مي خواهيم دانش آموزاني را كه داراي نبوغ ذاتي هستند وتخيل واستعداد قوي از نويسندگي دارند بشناسيم وموجبات پژوهش آنها را فراهم كنيم نا به حدكمال خود برسند .

5- مي خواهيم دانش آموزان را تشويق كنيم تا براي افزايش معلومات ادبي وگنجينه ي لغوي به مطالعه وبررسي كتب احساس نياز نماييد . پس بهتر است با بيان موضوع انشا ابتدا گفته هاي دانش آموزان طبقه بندي شده روي تابلو نوشته شود . اين طبقه بندي كه انشا را به صورت پاره موضوع هايي در مي آورد بهتر است با نظم مشخصي مرتب شوند در بعد درباره ي هر يك از پاره موضوع گفت وگو شود .

پس از آن دانش آموزان به نوشتن وتكميل انشا ي خود اقدام كنند ودر جلسه بعدباقي
 مانده خواندن وتصيح انشا ي دانش آموزان ادامه يابد.

زماني از دانش آموزان مي خواهيم كلاس درس خود را توصيف كنند در ابتدا ممكن است فقط ميز ونيمكت واشياي درشت را ببينند ، اما رفته رفته با تمرين در مي يابند كه ديدني هاي كلاس بسيار زياد است  گام بعدي تشويق به ساده نويسي است كه دانش آموزان را عادت دهيم فيلم يا واقعه اي را براي دوستانتان تعريف مي كنيد مطالب خود را بنويسيد وجملاتشان در حد ممكن كوتاه ورسا باشد به مرور ، هنگام باز خواني مطلبي كه نوشته اند ، ياجملات اضافي وتكراري را حذف كنند ودر صورتي كه آن را عاميانه يا شكسته نوشته اند جايشان را با                     كلمه هاي درست عوض كنند . سرانجام معلم مي تواند براي تصحيح انشا با گوش دادن فعال ومشاركت دادن دانش آموزان به رفع اشتباهات بپردازيم واين كاراگر همراه برشمردن نقاط قوت باشد به ايجاد علاقه وانگيزه ي نوشتن كلمه ي  خواهدشد . 1

ويژگي نوشتن فعال و خلاق

سيال بودن ، انعطاف پذير بودن واصالت داربودن كه در حيطه تفكر واگراست يعني متباعد است از همگرا ومتقارب . اصول نوشتن فعال كه از تخيلات سر چشمه مي گيرد نياز به معلمي دارد كه خودش خلاق باشد زيرا فعاليت دانش آموزان به خلاقيت معلم بستگي دارد از ديدگاه تورنس از طريق مقايسه به اين نتيجه رسيد كه يكي از دلايل اين كه هر چه بيشتر رشد مي كنيم

خلاقيتمان كمترمي شود اين است كه قرباني عادت مي شويم در نتيجه تجربه ها، عوامل هنگام برخورد با مسائل مانع ايجاد مي كنند .2

 

 

براي نوشتن  فعال و راه حل آن :

1- آمادگي زمينه لازم فراهم شود در رابطه باموضوع مورد نظر صحبت شود .

2- ايده سازي است .كه در اين مرحله انديشه ي خلاق وحياتي به ذهنشان رسيد وراه دست يابي به راه حل را پيدا مي كند و وشروع براي فعاليت فعال جهت نوشتن فراهم شود .

3- راه حل آفريني كه چگونه بتواند به جايي برسد كه انديشه هاي جديدي كه در ذهن دارد را روي كاغذ بنويسيد طوري كه با موضوع متناسب باشد.

4- ارزشيابي از خوداست كه در اين مرحله آخرين مرحله الگوي حقوق هم است بايد درباره كارخود قضاوت كنيد يعني كار تلخيص را بسط و گسترش را انجام دهد واز پيشنهادات ديگر همكلاسي خود استفاده كند . 1( انشا وخلاقيت يعني ايجاد ارتباط معني داز بين دو يا چند چيزبي معني ) هميشه خلاقيت از جايي ظاهر شده كه ظاهرا بي معني بوده است .


  1- حسيني نژاد ، سيد حسين ،بي بهانه از انشا گفتن ، نگارش  5، ، سال 085

2- مجله ي استعدادهاي درخشان ، سال اول ، شماره (4) زمستان 1371

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و چهارم بهمن 1387ساعت 20:0  توسط گروه آموزشی ابتدایی مازندران   |